Наадаг REM нойрны наалт нойрыг сайжруулж чадах уу? 28 хүний судалгааны үр дүн

Дүгнэж хэлбэл, арьсанд наадаг хэт авианы нойрны наалт NEUSLeeP нь хүмүүс дээр хийсэн анхны судалгаагаар REM нойрны хугацааг уртасгаж, REM нойронд орох хүртэлх хугацааг богиносгосон. Гэвч нийт нойрны үр ашиг болон шөнийн сэрэлтийн тоо мэдэгдэхүйц сайжраагүй бөгөөд судалгаанд ердөө 28 хүн хамрагдсан тул үүнийг нойргүйдлийн ерөнхий эмчилгээний үр нөлөө гэж хэт өргөн тайлбарлаж болохгүй. [1]

2026 оны 6-р сард Nature Communications сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаанд эрүүл 16 насанд хүрэгч, нойргүйдлийн шинж тэмдэгтэй 12 хүн буюу нийт 28 хүн хамрагджээ. Уг төхөөрөмж нь арьсанд наадаг электродыг төвлөрүүлсэн хэт авианы төхөөрөмжтэй хослуулж, нойрыг бүртгэхийн зэрэгцээ тархины гүнд орших таламусын доорх бөөмд хэт авианы өдөөлт хүргэхээр бүтээгдсэн байна. Шинжилгээний явцад дохионы шуугиан ихтэй хоёр хүний нойрны полисомнографийн мэдээллийг хассан тул үндсэн нойрны шинжилгээг 26 хүн дээр хийжээ. [1]

REM нойр гэж юу вэ, яагаад тусад нь авч үздэг вэ?

REM гэдэг нь Rapid Eye Movement буюу “нүдний хурдан хөдөлгөөнтэй нойр” гэсэн үг. Хүний нойр нь REM бус болон REM үе шатыг ээлжлэн дамждаг бөгөөд нэг мөчлөг нь ойролцоогоор 80–100 минут үргэлжилж, ихэвчлэн нэг шөнийн дотор 4–6 удаа давтагдана. REM нойрны үед тархины идэвх сэрүүн үеийнхтэй төстэйгээр эрчимждэг онцлогтой. [2]

REM чухал гэдэг нь заавал их байх тусмаа сайн гэсэн үг биш. Эрүүл нойрыг зөвхөн REM-ээр бус, гүн REM бус нойр, нийт нойрны хугацаа, нойрны үр ашиг, сэрэлтийн тоо зэрэг олон хүчин зүйлийн тэнцвэрээр үнэлдэг. Тиймээс нойрны тодорхой нэг үе шат нэмэгдсэнийг “нийт нойрны чанар сайжирсан” гэж ойлгож болохгүй.

Энэ судалгаагаар чухам юу сайжирсан бэ?

Судалгаагаар хэт авианы өдөөлт өгсөн шөнө REM нойрны эзлэх хувь дунджаар 16.3%-аас 20.9% болж, 4.6 нэгж хувиар нэмэгдсэн бөгөөд хугацаагаар илэрхийлбэл ойролцоогоор 15.9 минутаар уртасжээ. Бүх оролцогчийг нэгтгэхэд REM нойрны латент хугацаа дунджаар 177 минутаас 134.7 минут болж, ойролцоогоор 43 минутаар богиноссон байна. [1]

Гэхдээ эрүүл оролцогчид болон нойргүйдлийн бүлгийн хариу урвал ижил байсангүй. REM нойрны латент хугацааны бууралт эрүүл бүлэгт илүү тодорхой байсан бол нойргүйдлийн бүлэгт өөрчлөлт бага байв. Энэ нь цөөн оролцогчтой судалгааны үр дүн учраас “нойргүйдэлтэй хүмүүст 43 минутаар эрт REM нойронд орно” гэж хэлэх боломжгүй гэсэн үг. [1]

Нойрны үр ашиг сайжраагүй нь яагаад чухал вэ?

Нойрны үр ашиг гэдэг нь орондоо хэвтсэн нийт хугацааны хэдэн хувьд нь бодитоор унтсаныг хэлнэ. Энэ судалгаанд эрүүл болон нойргүйдлийн бүлгийн аль алинд хэт авианы өдөөлтийн өмнө ба дараа нийт нойрны үр ашигт мэдэгдэхүйц өөрчлөлт гараагүй бөгөөд сэрэлтийн тоо ч мэдэгдэхүйц буураагүй. Өөрөөр хэлбэл REM-тэй холбоотой үзүүлэлт өөрчлөгдсөн боловч “илүү удаан унтсан” эсвэл “бага сэрсэн” гэсэн үр дүн гараагүй. [1]

Зүрхний цохилтын хэлбэлзэл нэмэгдсэнийг стресс буурсантай холбож болох уу?

Судалгаагаар зүрхний цохилтын хэлбэлзэл (HRV) нэмэгдсэн нь мөн ажиглагдсан. HRV гэдэг нь зүрхний цохилтуудын хоорондох зайны өөрчлөлтийг хэлдэг бөгөөд автономит мэдрэлийн тогтолцооны төлөвийг ажиглахад ашигладаг үзүүлэлт юм. Гэвч зөвхөн HRV-д үндэслэн стресс буурсан эсвэл сэтгэцийн эрүүл мэнд сайжирсан гэж дүгнэж болохгүй. Энэ судалгааны гол зорилго нь стрессийн эмчилгээний үр нөлөөг шалгах бус, төхөөрөмж нойрны үе шатыг зохицуулах боломжтой эсэхийг судлах явдал байсан. [1]

Энэ нойрны наалтыг одоо худалдан авч болох эмчилгээний төхөөрөмж гэж үзэж болох уу?

Үгүй. Энэхүү судалгаа нь зүүдэг мэдрэлийн зохицуулалтын шинэ платформын боломжийг харуулсан анхны клиник судалгаа юм. Судлаачид мөн нэг талт сохор загвар, өдөөлтийн дарааллыг бүрэн тэнцвэржүүлээгүй зохион байгуулалт, цөөн оролцогчтой байдал болон үр нөлөө хэр удаан үргэлжлэх нь тодорхойгүй зэрэг хязгаарлалтыг дурдсан. Үүнийг өдөр тутмын амьдралд хэт авианы тархины өдөөлтийн төхөөрөмжийг дур мэдэн ашиглах үндэслэл гэж тайлбарлаж болохгүй. [1]

Одоо нойроо сайжруулахын тулд юунаас эхлэх вэ?

Шинэ төхөөрөмжийг хүлээхээс илүү эхлээд нийт нойрны хугацаагаа хангах нь бодитой алхам. АНУ-ын Үндэсний зүрх, уушги, цусны хүрээлэн (NHLBI) насанд хүрэгчдэд ерөнхийдөө өдөрт 7–9 цаг унтахыг зөвлөдөг. Ажлын өдөр болон амралтын өдрийн унтах, сэрэх цагийг ихээр зөрүүлэхгүй байх, унтахын өмнө хурц гэрэлд өртөх, орой кофеин хэрэглэх болон хэтрүүлэн уухыг багасгах зэрэг үндсэн дадал нэн тэргүүнд тавигдана. [3]

Хурхирах, амьсгал тасалдах, хөлд тавгүй мэдрэмж төрөх, хэдэн сар үргэлжилсэн нойргүйдэл зэрэг нойрны эмгэгийн шинж илэрвэл зөвхөн зүүдэг төхөөрөмжийн оноонд тулгуурлан дүгнэхгүй, эмнэлгийн мэргэжилтний үнэлгээ авах шаардлагатай. Нойрны хугацаа хангалттай боловч өдрийн цагаар хэт нозоорох тохиолдолд мөн адил.

REM нойр их байх тусмаа сайн уу?

Тийм биш. REM нь хэвийн нойрны нэг үе шат төдий бөгөөд эрүүл нойрыг REM бус ба REM нойрны тэнцвэр, нийт нойрны хугацаа, нойрны үр ашиг болон сэрэлтийн хэв маягийг хамтад нь авч үзэн үнэлнэ.

Нойрны апп REM бага гэж харуулбал асуудалтай гэсэн үг үү?

Хэрэглэгчдэд зориулсан зүүдэг төхөөрөмжийн нойрны үе шатны тооцооллыг лавлагааны зориулалттай гэж үзэх нь зөв. Клиникийн нойрны үе шатыг тархины долгион, нүдний хөдөлгөөн, булчингийн цахилгаан идэвх зэрэг үзүүлэлтийг багтаасан нойрны полисомнографийн шинжилгээгээр үнэлдэг. Аппын нэг үзүүлэлт давтан бага гарлаа гээд өвчнийг оношлох боломжгүй. [2]

Нойргүйдэлтэй бол энэ хэт авианы наалтыг хүлээх хэрэгтэй юу?

Үгүй. Энэ судалгаа нь эмчилгээнд ашиглах зөвлөмжийг өөрчлөх шатанд хүрээгүй. Нойргүйдэл удаан үргэлжилбэл одоогоор нотолгоо нь тогтсон нойрны үнэлгээ, эмчилгээг эхэлж авах нь зөв.

DERME VERDICT

NEUSLeeP-ийн судалгаа нь арьсанд наадаг төхөөрөмжөөр нойрыг бүртгэхийн зэрэгцээ тархины тодорхой хэлхээг инвазив бус аргаар зохицуулах сонирхолтой боломжийг харууллаа. Гэвч 28 хүний оролцоотой анхны судалгаанд REM-тэй холбоотой үзүүлэлт сайжирсан нь “нийтэд нь илүү сайн унтдаг болсон” гэсэн дүгнэлттэй адил биш. Одоогоор уншигчдын хийх хамгийн зөв алхам бол хангалттай нойрны хугацаа, тогтмол хэмнэлийг эхэлж бүрдүүлэх бөгөөд үргэлжилсэн нойргүйдэл эсвэл өдрийн нозоорол байвал баталгаатай эмнэлгийн замаар үнэлгээ хийлгэх явдал юм.