Đến tối thứ Sáu, ta dễ tắt chuông báo thức và nghĩ: “Cuối tuần này phải ngủ bù cho số giờ đã mất trong cả tuần”. Trên thực tế, ngủ bù vào cuối tuần có thể giúp lấp đầy một phần thời lượng thiếu hụt. Tuy nhiên, đây không phải nút khôi phục vạn năng có thể biến việc ngủ ít suốt tuần và đảo lộn đáng kể nhịp sinh hoạt vào mỗi cuối tuần thành một lối sống lành mạnh. [1][2]
“Món nợ giấc ngủ” có thực sự tích tụ không?
Nếu liên tục có những ngày ngủ ít hơn thời lượng cần thiết, tình trạng thiếu ngủ sẽ tích tụ. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ khuyến nghị người trưởng thành nói chung nên ngủ ít nhất 7 giờ mỗi ngày, đồng thời cho biết ngủ đủ rất quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Lượng giấc ngủ cần thiết khác nhau ở mỗi người, nhưng khó có thể xem một ngày ngủ bù cuối tuần là đủ để hoàn toàn bù đắp tình trạng thiếu ngủ mạn tính. [1]
Ngủ nhiều hơn vào cuối tuần có phải là vô ích không?
Không hẳn. Ngủ đủ sau một giai đoạn thiếu ngủ có thể giúp giảm buồn ngủ, mệt mỏi và hỗ trợ phục hồi. Một số nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên hệ rằng trong nhóm người ngủ ít vào các ngày trong tuần, những người ngủ nhiều hơn vào cuối tuần có một số chỉ số sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả rằng chính việc ngủ nướng cuối tuần đã tạo ra khác biệt đó. [2]
Vì sao sáng thứ Hai có thể trở nên khó khăn hơn?
Khi giờ đi ngủ và thức dậy giữa ngày thường và cuối tuần chênh lệch lớn, đồng hồ sinh học của cơ thể có thể bị xáo trộn. Hiện tượng này thường được gọi là lệch múi giờ xã hội (social jetlag). Sau khi đi ngủ và thức dậy rất muộn vào cuối tuần, việc cố gắng ngủ sớm trở lại vào tối Chủ nhật có thể khiến bạn khó buồn ngủ và khó thức dậy hơn vào sáng thứ Hai.
Giấc ngủ có quan trọng với làn da không?
Giấc ngủ và tình trạng da có liên quan với nhau, nhưng không nên đơn giản hóa thành “ngủ bao nhiêu giờ thì da sẽ đẹp hơn”. Một nghiên cứu lâm sàng quy mô nhỏ quan sát thấy sự khác biệt về khả năng phục hồi hàng rào bảo vệ da và các chỉ số liên quan đến lão hóa ở nhóm có chất lượng giấc ngủ kém. Do hạn chế về cỡ mẫu và thiết kế nghiên cứu, không nên diễn giải kết quả này giống như hiệu quả của một liệu trình da liễu hoặc mỹ phẩm cụ thể. [3]
Nên sử dụng thời gian ngủ cuối tuần như thế nào cho thực tế?
Thay vì thường xuyên chỉ ngủ khoảng 5 giờ vào các ngày trong tuần rồi ngủ thật lâu vào cuối tuần, ưu tiên trước hết là từng bước đảm bảo thêm thời gian ngủ ngay từ những ngày thường. Nếu mệt vào cuối tuần, bạn có thể ngủ bù nhưng không nên dời giờ thức dậy quá muộn so với thường lệ; nếu cần ngủ trưa, nên tránh buổi chiều muộn để ít ảnh hưởng đến giấc ngủ đêm hôm sau hơn.
Ngủ 10 giờ vào cuối tuần có thể bù cho việc chỉ ngủ 5 giờ trong tuần không?
Chưa có đủ bằng chứng để cho rằng tình trạng thiếu ngủ sẽ được bù đắp hoàn toàn. Một hoặc hai lần ngủ dài có thể giúp giảm mệt mỏi, nhưng trước hết cần giải quyết tình trạng thiếu ngủ lặp đi lặp lại trong các ngày thường.
Giờ thức dậy vào ngày thường và cuối tuần có nhất thiết phải giống nhau không?
Không cần giống nhau đến từng phút. Tuy nhiên, việc giờ thức dậy bị lùi vài tiếng vào mỗi cuối tuần có thể khiến cơ thể khó thích nghi vào thứ Hai, vì vậy nên duy trì sự đều đặn trong phạm vi có thể.
DERME VERDICT
Không cần cảm thấy có lỗi vì ngủ nướng cuối tuần. Nếu mệt, ngủ thêm là điều tự nhiên. Tuy nhiên, chiến lược hiệu quả nhất không phải là trả một khoản nợ giấc ngủ lớn vào cuối tuần, mà là không để món nợ ấy tích tụ quá nhiều trong những ngày thường. Tuần này, thay vì thay đổi giờ đi ngủ một cách đột ngột, hãy bắt đầu bằng việc lên giường sớm hơn 20–30 phút.
