Nếu sau giờ làm mắt khô rát và khó lấy nét, chưa cần vội mua kính chống ánh sáng xanh. Hiệu quả giảm mỏi mắt kỹ thuật số trong thời gian ngắn so với tròng kính thông thường gần như không đáng kể hoặc còn chưa rõ ràng; trong nhiều trường hợp, vấn đề trực tiếp hơn là việc chớp mắt ít đi khi nhìn màn hình và phải lấy nét ở khoảng cách gần liên tục. [1][2]
“Mỏi mắt” không phải là một bệnh danh duy nhất. Đó là trạng thái kết hợp giữa khô mắt, cay rát, đau đầu vùng trán, nhìn mờ và chậm chuyển tiêu điểm. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc ngăn ánh sáng, nên xử lý riêng tình trạng khô mắt, việc lấy nét và tư thế.
Vì sao kính chống ánh sáng xanh không hiệu quả như kỳ vọng?
Một tổng quan Cochrane năm 2023 đã xem xét 17 nghiên cứu với 619 người tham gia tại 6 quốc gia. Tròng kính chống ánh sáng xanh có khả năng không giúp giảm mỏi mắt trong thời gian ngắn khi làm việc với máy tính so với tròng kính thông thường; hiệu quả đối với giấc ngủ và bảo vệ võng mạc cũng chưa thể kết luận. [1]
Kết quả này không có nghĩa ánh sáng xanh không liên quan đến nhịp sinh học. Vấn đề được đặt ra là khác nhau. Việc tiếp xúc với ánh sáng vào ban ngày và ban đêm có thể ảnh hưởng đến thời gian ngủ, nhưng liệu cảm giác khô mắt do nhìn màn hình ban ngày có được giải quyết chỉ bằng màu của tròng kính hay không lại là một câu hỏi riêng.
Mắt thực sự thay đổi thế nào khi nhìn màn hình?
American Academy of Ophthalmology giải thích rằng trong lúc sử dụng màn hình, tần suất chớp mắt có thể giảm xuống còn khoảng 5–7 lần mỗi phút. Khi số lần trải lại màng nước mắt giảm, bề mặt mắt bị khô, gây cảm giác cộm như có cát và nhìn mờ tạm thời. [2][3]
Khi nhìn màn hình ở khoảng cách gần trong thời gian dài, các cơ điều tiết cũng không được nghỉ. Chữ càng nhỏ, cơ thể càng có xu hướng tiến lại gần màn hình, kéo theo căng thẳng ở cổ, vai và đau quanh mắt. Dù cảm giác giống vấn đề ở mắt, nguyên nhân có thể nằm ở cách bố trí màn hình.
Làm thế nào để quy tắc 20-20-20 phát huy hiệu quả?
Cứ mỗi 20 phút, nhìn vào một vật cách khoảng 20 feet, tức ít nhất 6 mét, trong 20 giây. Quan trọng hơn việc tuân thủ hoàn hảo các con số thời gian là thực sự chuyển tiêu điểm ra xa. Có thể chọn một tòa nhà ngoài cửa sổ hoặc điểm xa nhất trong phòng làm mốc để dễ nhớ. [4]
Trong 20 giây, chớp mắt chậm và hoàn toàn ba lần. Khi nhắm mắt, hãy cảm nhận hai mí mắt trên và dưới chạm nhau. Chỉ chuyển ánh nhìn sang điện thoại không phải là nghỉ, vì cả tiêu điểm lẫn khoảng cách đều không được thư giãn.
Khoảng cách màn hình bao nhiêu là dễ chịu?
Hãy bắt đầu với khoảng cách trung bình, khoảng 50–66 cm từ mặt đến màn hình. Đặt mép trên màn hình thấp hơn mắt một chút có thể giúp giảm khô mắt vì mắt không phải mở quá to. Tăng cỡ chữ đến mức có thể đọc mà không cần cúi người về phía trước. [3]
Điều chỉnh độ sáng sao cho không sáng hoặc tối hơn căn phòng quá nhiều. Khi ánh sáng từ cửa sổ hoặc đèn trần phản chiếu trên màn hình, mắt phải đồng thời phân biệt chữ và hình phản chiếu. Trước hết, hãy xoay màn hình hoặc dùng ánh sáng gián tiếp để loại bỏ phản chiếu.
Ba bước có thể áp dụng từ tối nay là gì?
Thứ nhất, thay vì dùng bộ hẹn giờ 20 phút, hãy gắn việc nghỉ mắt với những hành động lặp lại như lưu tài liệu hoặc kết thúc cuộc họp. Thứ hai, đặt một vật trên bàn làm mốc ở nơi cách ít nhất 6 mét để liên kết với việc chuyển ánh nhìn ra xa. Thứ ba, trong một giờ cuối cùng, giảm độ sáng màn hình và tắt thông báo công việc.
Trước khi mua tròng kính, hãy ghi lại triệu chứng trong một tuần. Ghi xem tình trạng khô mắt có xuất hiện từ buổi sáng hay không, có nặng hơn vào những ngày đeo kính áp tròng hay không và có cải thiện sau khi nghỉ hay không. Nguyên nhân không cải thiện có thể là khô mắt, thay đổi độ kính hoặc viêm mí mắt.
Khi nào cần khám mắt?
Không nên xem nhẹ tình trạng giảm thị lực đột ngột ở một mắt, chớp sáng kèm nhiều ruồi bay, đau dữ dội hoặc khó nhìn ánh sáng như chỉ là mỏi mắt do màn hình. Cũng cần kiểm tra nếu tình trạng nhìn mờ vẫn tiếp diễn dù đã nghỉ, đau đầu lặp lại hoặc phải thường xuyên dùng nước mắt nhân tạo mới chịu được.
Câu hỏi thường gặp
Chế độ ban đêm có loại bỏ mỏi mắt không?
Giảm nhiệt độ màu có thể giúp mắt dễ chịu hơn trước ánh sáng chói, nhưng không giải quyết việc chớp mắt ít đi và phải lấy nét ở khoảng cách gần. Chế độ ban đêm chỉ là biện pháp hỗ trợ bên cạnh việc nghỉ mắt, điều chỉnh cỡ chữ và khoảng cách.
Có thể dùng nước mắt nhân tạo mỗi ngày không?
Dùng không thường xuyên có thể hữu ích, nhưng nếu cần dùng liên tục, nên kiểm tra sản phẩm có chất bảo quản hay không và tình trạng bề mặt mắt. Người đeo kính áp tròng cũng cần kiểm tra khả năng tương thích của sản phẩm.
DERME VERDICT
Vào những ngày mắt mệt mỏi, điều cần thiết không phải là thiết bị chống ánh sáng xanh mà là “khôi phục việc chớp mắt và khoảng cách”. Cứ 20 phút lại nhìn ra xa, chớp mắt hoàn toàn ba lần và giữ màn hình cách ít nhất một sải tay. Nếu sau một tuần tình trạng nhìn mờ và đau vẫn còn, đã đến lúc kiểm tra tình trạng mắt thay vì tiếp tục mua thêm sản phẩm tiêu dùng.
