Nói ngắn gọn, miếng dán siêu âm dùng trên da NEUSLeeP đã kéo dài thời gian ngủ REM và rút ngắn thời gian đi vào REM trong một nghiên cứu ban đầu trên người. Tuy nhiên, hiệu suất ngủ tổng thể và số lần thức giấc trong đêm không được cải thiện đáng kể; quy mô nghiên cứu cũng nhỏ, chỉ gồm 28 người, nên không nên diễn giải quá mức thành hiệu quả điều trị chứng mất ngủ nói chung. [1]

Nghiên cứu được công bố trên Nature Communications vào tháng 6 năm 2026, với 28 người tham gia gồm 16 người trưởng thành khỏe mạnh và 12 người có triệu chứng mất ngủ. Thiết bị kết hợp các điện cực gắn trên da với thiết bị siêu âm hội tụ, vừa ghi nhận giấc ngủ vừa truyền kích thích siêu âm đến vùng sâu trong não là nhân dưới đồi thị. Do chất lượng tín hiệu kém, dữ liệu đa ký giấc ngủ của 2 người bị loại trong quá trình phân tích, vì vậy phần phân tích giấc ngủ chính được thực hiện trên 26 người. [1]

05_WELLNESS_REM_sleep_patch

Giấc ngủ REM là gì và vì sao được xem xét riêng?

REM là viết tắt của Rapid Eye Movement, nghĩa là “giấc ngủ có chuyển động mắt nhanh”. Giấc ngủ của con người lặp lại giữa các giai đoạn không REM và REM; một chu kỳ kéo dài khoảng 80–100 phút và thường lặp lại 4–6 lần mỗi đêm. Trong giai đoạn REM, hoạt động não có đặc điểm trở nên tích cực tương tự khi thức. [2]

REM quan trọng không có nghĩa là càng nhiều càng tốt. Giấc ngủ khỏe mạnh được đánh giá dựa trên sự cân bằng của nhiều yếu tố, không chỉ REM mà còn có giấc ngủ không REM sâu, tổng thời gian ngủ, hiệu suất ngủ và số lần thức giấc. Vì vậy, không nên đồng nhất việc một giai đoạn ngủ cụ thể tăng lên với “chất lượng giấc ngủ nói chung được cải thiện”.

Cụ thể điều gì đã được cải thiện trong nghiên cứu này?

Trong những đêm có kích thích siêu âm, tỷ lệ ngủ REM tăng trung bình từ 16,3% lên 20,9%, tương đương tăng 4,6 điểm phần trăm; quy đổi theo thời gian là tăng khoảng 15,9 phút. Thời gian tiềm REM của toàn bộ người tham gia giảm từ trung bình 177 phút xuống 134,7 phút, tức khoảng 43 phút. [1]

Tuy nhiên, phản ứng của nhóm khỏe mạnh và nhóm mất ngủ không giống nhau. Mức giảm thời gian tiềm REM rõ rệt hơn ở nhóm khỏe mạnh, trong khi thay đổi ở nhóm mất ngủ nhỏ hơn. Vì đây là kết quả từ một mẫu nghiên cứu nhỏ, không thể nói rằng “người mắc chứng mất ngủ sẽ đi vào REM sớm hơn 43 phút”. [1]

Vì sao việc hiệu suất ngủ không được cải thiện lại quan trọng?

Hiệu suất ngủ là tỷ lệ thời gian thực sự ngủ trong tổng thời gian nằm trên giường. Trong nghiên cứu này, cả nhóm khỏe mạnh và nhóm mất ngủ đều không có thay đổi đáng kể về hiệu suất ngủ tổng thể trước và sau kích thích siêu âm; số lần thức giấc cũng không giảm đáng kể. Nói cách khác, các chỉ số REM thay đổi, nhưng không có kết quả cho thấy người tham gia “ngủ lâu hơn” hoặc “ít thức giấc hơn”. [1]

Có thể xem việc biến thiên nhịp tim tăng lên là dấu hiệu căng thẳng được cải thiện không?

Nghiên cứu cũng ghi nhận sự gia tăng biến thiên nhịp tim (HRV). HRV chỉ sự thay đổi khoảng thời gian giữa các nhịp tim và được dùng để xem xét tình trạng của hệ thần kinh tự chủ. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào HRV để kết luận rằng căng thẳng đã giảm hoặc sức khỏe tinh thần đã cải thiện. Mục tiêu chính của nghiên cứu này cũng không phải xác minh hiệu quả điều trị căng thẳng, mà là xem xét khả năng thiết bị điều chỉnh các giai đoạn ngủ. [1]

Có thể xem miếng dán này là một thiết bị điều trị giấc ngủ có thể mua ngay không?

Không. Đây là một nghiên cứu lâm sàng ban đầu cho thấy tiềm năng của nền tảng điều biến thần kinh đeo trên người mới. Nhóm nghiên cứu cũng nêu các giới hạn, gồm thiết kế đơn mù, trình tự kích thích chưa được cân bằng hoàn toàn, cỡ mẫu nhỏ và chưa thể biết đầy đủ thời gian duy trì hiệu quả. Không nên diễn giải nghiên cứu này thành cơ sở để tự ý sử dụng thiết bị kích thích não bằng siêu âm trong đời sống hằng ngày. [1]

Nếu muốn cải thiện giấc ngủ ngay bây giờ, nên bắt đầu từ đâu?

Thay vì chờ thiết bị mới, việc thực tế hơn là trước hết bảo đảm tổng thời gian ngủ. Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ (NHLBI) thường khuyến nghị người trưởng thành ngủ 7–9 giờ mỗi ngày. Ưu tiên những thói quen cơ bản như duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định giữa ngày thường và cuối tuần, đồng thời giảm ánh sáng mạnh trước khi ngủ, caffeine muộn và uống quá nhiều rượu. [3]

Nếu có dấu hiệu rối loạn giấc ngủ như ngáy và ngưng thở, khó chịu ở chân hoặc mất ngủ kéo dài nhiều tháng, không nên chỉ dựa vào điểm số từ thiết bị đeo mà cần được nhân viên y tế đánh giá. Điều tương tự cũng áp dụng khi thời gian ngủ đủ nhưng ban ngày vẫn buồn ngủ nhiều.

Ngủ REM càng nhiều có phải càng tốt không?

Không. REM chỉ là một giai đoạn của giấc ngủ bình thường; cần xem xét đồng thời sự cân bằng giữa ngủ không REM và REM, tổng thời gian ngủ, hiệu suất ngủ và kiểu thức giấc để đánh giá giấc ngủ khỏe mạnh.

Nếu ứng dụng theo dõi giấc ngủ cho thấy tôi có ít REM thì có vấn đề không?

Nên xem kết quả ước tính các giai đoạn ngủ của thiết bị đeo dành cho người tiêu dùng như thông tin tham khảo. Các giai đoạn ngủ trong lâm sàng được đánh giá bằng đa ký giấc ngủ, bao gồm điện não đồ, chuyển động mắt và điện cơ. Không thể chẩn đoán bệnh chỉ vì một chỉ số trên ứng dụng liên tục ở mức thấp. [2]

Nếu bị mất ngủ, tôi có nên chờ miếng dán siêu âm này không?

Không. Nghiên cứu này chưa ở giai đoạn có thể thay đổi khuyến nghị điều trị thương mại. Nếu mất ngủ kéo dài, trước hết nên thực hiện đánh giá và điều trị giấc ngủ dựa trên những bằng chứng hiện có.

DERME VERDICT

Nghiên cứu NEUSLeeP cho thấy một khả năng đáng chú ý: thiết bị gắn trên da có thể vừa ghi nhận giấc ngủ vừa điều chỉnh không xâm lấn một số mạch não. Tuy nhiên, việc các chỉ số REM được cải thiện trong một nghiên cứu ban đầu chỉ gồm 28 người không đồng nghĩa với kết luận rằng “giấc ngủ nói chung tốt hơn”. Điều độc giả nên làm lúc này là trước hết bảo đảm đủ thời gian ngủ và duy trì nhịp sinh hoạt đều đặn; nếu mất ngủ kéo dài hoặc buồn ngủ ban ngày, hãy được đánh giá theo quy trình chăm sóc y tế đã được kiểm chứng.

Nguồn

[1] Nature Communications · Skin-attached bioadhesive patch enabling ultrasound deep brain stimulation and real-time electrophysiological monitoring for REM sleep enhancement · 2026-06-04

[2] NHLBI · How Sleep Works: Sleep Phases and Stages · xác nhận ngày 2026-09-24

[3] NHLBI · How Sleep Works: How Much Sleep Is Enough? · xác nhận ngày 2026-09-24

Nguồn